Corten çelik abkant bükümde belirleyici olan iki sayı vardır: iç büküm yarıçapı ve büküm boyu. S355J0WP ve S355J2WP kaliteleri 355 MPa akma sınırıyla çalıştığı için aynı kalınlıktaki S235 sacdan daha yüksek tonaj ve daha büyük yarıçap ister; 3 mm corten sacda hadde yönüne dik bükümde iç yarıçap en az 6 mm, hadde yönünde en az 7,5 mm alınır. 6000 mm büküm boyuna ve 400 tona kadar corten plaka büküyoruz; malzemeyi biz verelim ya da siz getirin, iki biçimde de çalışıyoruz.

Corten sac bükümde iç yarıçap kaç mm olmalı?

Corten çelikte bakır, fosfor ve krom alaşımı mukavemeti yükseltir, buna karşılık şekillendirme kabiliyetini bir miktar düşürür. Bu yüzden karbon sacda alışılan 1×t yarıçapı corten’de çatlama riski taşır. Pratikte kullandığımız alt sınırlar aşağıdadır; hadde yönüne dik bükmek her zaman daha güvenlidir.

Kalınlık	Hadde yönüne dik (min. iç R)	Hadde yönünde (min. iç R)	V kalıp açıklığı	90° için yaklaşık tonaj (m başına)
1,5 mm	3,0 mm	4,0 mm	12 mm	9 ton
2 mm	4,0 mm	5,0 mm	12 mm	16 ton
3 mm	6,0 mm	7,5 mm	20 mm	22 ton
4 mm	8,0 mm	10,0 mm	30 mm	26 ton
5 mm	10,0 mm	12,5 mm	35 mm	36 ton
6 mm	12,0 mm	15,0 mm	40 mm	46 ton
8 mm	16,0 mm	20,0 mm	60 mm	54 ton
10 mm	20,0 mm	25,0 mm	80 mm	64 ton

Tablodaki tonaj değerleri 90° hava bükümü içindir; dipten bükümde (coining) üç katına kadar çıkar ve corten’de dipten büküm önerilmez — yüzeyde kalıcı iz bırakır.

Büküm izi patina altında kalır mı?

Kalmaz. Corten’in patinası 0,05–0,1 mm mertebesinde ince bir oksit katmanıdır; abkant kalıbının bıraktığı çizik ya da parlaklık farkını kapatmaz, aksine zamanla daha belirgin hâle getirir. Cephe kaseti, harpuşta ve görünür yüzeyli parçalarda üç önlem alıyoruz: poliüretan kalıp astarı, koruyucu film ile büküm ve büküm sonrası yüzeyin tel fırça yerine yalnız basınçlı su ile temizlenmesi. Görünür yüz her zaman kalıbın karşı tarafına gelecek şekilde konumlandırılır.

Geri yaylanma (springback) ne kadar olur?

Corten’de geri yaylanma karbon sacın yaklaşık 1,5 katıdır. 2 mm kalınlıkta 90° hedeflenen bir bükümde 1,5–2,5° geri açılma görülür; 6 mm ve üzerinde bu değer 1°’in altına iner. CNC kontrolümüz ilk parçada açıyı ölçüp telafi değerini otomatik düzeltir, böylece 50 parçalık bir seride son parça ile ilk parça arasındaki fark ±0,5°’yi geçmez. Seri işlerde numune parça onayı almadan üretime başlamıyoruz.

Bükülmüş corten parçada patina ne zaman oturur?

Büküm bölgesinde patina, düz yüzeyden 2–4 hafta geç oturur; sebep, kalıp temasında yüzeyin sıkışması ve yağ kalıntısıdır. Dış havada ıslanma-kuruma döngüsü varsa 8–12 ayda tüm yüzey eşitlenir. Kapalı alanda ya da sürekli ıslak kalan yerde patina kararlı hâle gelmez; bu durumda corten’in koruyucu işlevi çalışmaz ve boya gerekir. Ayrıntı için corten boya sayfasına bakabilirsiniz.

Corten büküm parçada hangi bağlantı elemanı kullanılır?

Galvanizli vida corten ile birlikte kullanılmaz: çinko katman 2–3 yılda tükenir ve bağlantı noktasında akıntı lekesi oluşur. Doğru seçim A2/A4 paslanmaz ya da hava şartlarına dayanıklı bağlantı elemanıdır. Kaynakta da aynı mantık geçerlidir; dikişin patinası ana malzemeden farklı renk vermesin diye alaşımlı elektrot (ör. E7018-W) tercih edilir.

Eleman	Uygun mu	Sebep
A2 / A4 paslanmaz vida	Uygun	Galvanik fark tolere edilir, leke yapmaz
Hava şartlarına dayanıklı cıvata (A325 Tip 3)	Uygun	Patinası ana malzemeyle aynı tonda gelişir
Galvanizli / sarı vida	Uygun değil	Çinko tükenir, akıntı lekesi bırakır
Alüminyum perçin	Uygun değil	Galvanik korozyon, perçin baş kaybı

Büküm teklifi için hangi bilgiler gerekir?

Dört bilgi ile aynı gün fiyat veriyoruz: kalınlık ve kalite (S355J0WP / S355J2WP), açılım ölçüsü, parça başına büküm sayısı ve toplam adet. Açılım hesabını siz yapmadıysanız biz çıkarırız; corten’de nötr eksen katsayısı (K faktörü) 0,42 alınır, karbon sacın 0,45’inden düşüktür. Ölçüye kesim gerekiyorsa corten rulo sac boy kesme ile büküm aynı siparişte birleştirilir; kesim bedeli teklifte ayrı satır olarak görünür.

Bilgi	Örnek	Fiyata etkisi
Kalınlık + kalite	3 mm S355J0WP	Tonaj ve kalıp seçimi
Açılım ölçüsü	420 × 2.400 mm	Büküm boyu, makine seçimi
Büküm sayısı	4 büküm (U kesit)	İşçilik süresi
Adet	60 adet	Kalıp kurulumu adete bölünür
Görünür yüz	Dış yüz görünür	Film + poliüretan astar gerekir

Sık sorulan sorular

Corten sac abkantta çatlar mı?

Tablodaki minimum iç yarıçaplara uyulduğunda çatlamaz. Çatlamanın en sık sebebi hadde yönünde küçük yarıçapla bükümdür; 3 mm sacı hadde yönünde 4 mm yarıçapla bükmek dış lifte mikro çatlak bırakır ve patina o hatta koyu çizgi olarak oturur.

Kaç mm corten sac bükebiliyorsunuz?

1,5 mm ile 10 mm arası corten plakayı 6000 mm boya kadar büküyoruz. 12 mm ve üzeri kalınlıklarda abkant yerine silindir büküm ya da sıcak şekillendirme önerilir.

Büküm ücreti neye göre hesaplanır?

Büküm başına ücret esas alınır; birim fiyat kalınlık, büküm boyu ve adete göre değişir. 60 adetlik bir seride kalıp kurulum bedeli parça başına birkaç liraya düşer, 3 adetlik işte aynı kurulum parça fiyatının yarısını oluşturur. Ölçüye kesim ücretlidir ve teklifte ayrı satır olarak yazılır.

Kendi malzememi getirip büktürebilir miyim?

Evet. Fason büküm yapıyoruz; malzemenin kalitesini ve kalınlığını teyit edip kalıp seçimini ona göre yapıyoruz. Belgesi olmayan malzemede büküm yarıçapını bir kademe büyük alırız.

Bükülmüş parçanın ağırlığını nasıl bulurum?

Açılım alanı × kalınlık × 7,85 formülü yeterlidir; büküm ağırlığı değiştirmez. 420 × 2.400 mm açılımlı 3 mm bir parça 1,008 m² eder ve 23,7 kg gelir. Kilogram fiyatı için üstteki güncel liste tablosunu kullanabilirsiniz.